Olíuverð á Íslandi

Til að einfalda hlutina þá göngum við út frá því að 1 tunna af hráolíu jafngildi 1 tunnu af bensíni/dísel, þannig getum við reiknað grunn hráefniskostnað beggja tegunda af eldsneyti. Þetta er auðvitað ekki svo einfalt í raunveruleikanum því maður fær aldrei 42 gallon af Bensíni úr 42 gallonum af hráolíu. Það eru margar mismunandi afurðir unnar útúr hráolíu (hægt er að skoða wikipedia greinina sem fjallar um úrvinnslu ferlið), allar mis verðmætar . Til að halda þessu einföldu þá göngum við út frá því að úrvinnslukostnaðinum sé dreift jafnt á allar þessar mismunandi afurðir, þannig þá getum við reiknað 42 gallon af hráolíu sem 42 gallon af nothæfu eldsneyti án þess að vera að pæla of mikið í smáatriðunum.

Samkvæmt EIA þá gefur 1 tunna af hráefni af sér :
~19.7 gallon af Bensíni
~9.7 gallon af Dísel
~4 gallon af flugvélaeldsneyti
~11 gallons af ýmsum varningi einsog Petroleum Coke, Gas, Naptha, Smurolía og meira.
Samtals um ~44.4 gallon af afurðum.
( Hlekkurinn á upprunalegu síðuna hjá EIA er ekki lengur uppi, en það er hægt að nálgast beina tilvitnun í afurðirnar með því að smella hér.)

Svo það er augljóst að úrvinnsluhlutinn er flóknari en við látum hann líta út, ef við færum að skoða úrvinnslu hverrar einustu afurðar sem kemur úr hráolíunni þá yrðum við fljótt yfirbuguð af of mörgum smáatriðum en það myndi vinna gegn tilgangi þessarar síðu, sem er fljótlegt og einfalt yfirlit yfir eldsneytisverði á Íslandi. Við getum hins vegar ekki litið algjörlega framhjá úrvinnslukostnaði, svo við leitum aftur til EIA. Samkvæmt úttekt sem EIA gerði á helstu þáttum eldsneytiskostnaðar í Bandaríkjunum þá skiptist hann í 4 hluta, Hráefniskostnað (74%), skatta (11%), úrvinnslukostnað(10%) og dreifingar- og markaðskostnað (5%).

Auðvitað eru þessar tölur næstum gagnslausar þegar við horfum til Evrópu þar sem eldsneytisskattar eru venjulega mun hærri hér en í Bandaríkjunum og flutningskostnaður er örugglega mun hærri á Íslandi en annarstaðar þar sem við erum eyja í miðju Atlantshafinu. Hinsvegar ef við gerum ráð fyrir að úrvinnslukostnaðurinn sé hnattrænn ('global') og flöktir í samræmi við verð á hráolíu (þar sem báðir hlutir hljóta að vera tengdir innbyrðis þar sem þeir byggja á sama framboð/eftirspurn kerfinu; ef það er meiri eftirspurn á hráolíu þá hlýtur sjálfkrafa að vera meiri eftirspurn eftir því að vinna úr hráolíunni) þá getum við notað samantektina frá EIA til að finna samhengið á milli þeirra. Til að finna samhengið þá deilum við 'úrvinnslukostnaðinum' með 'hráefniskostnaðinum' eða 0.10 / 0.74 = 0.135 == 13.5%. Svo ef hráolíutunnan kostar $106.94 þá er kostnaðurinn við úrvinnsluna 13.5% af því eða $14.44

Mismunurinn samanstendur af ýmislegum aukakostnaði sem olíufélögin standa undir, t.d. :

• Markaðskostnaður
• Viðhaldskostnaður
• Launakostnaður
• Kostnaður við dreifingu
• Auka úrvinnslukostnaður ef okkar mat er of lágt
• Hagnaðarhlutfallið (hagnaður í hlutfalli við sölutekjur)